Elle Nisan Sayısı'nda Dyt.Gonca GÜZEL Metabolik Sendrom ile ilgili röportajı yayınlandı.

Bu sefer konu seçerken benim en önem verdiğim ve hastalarımın %60 ında görülen Metabolik Sendromu yazmaya karar verdim. Bu konu hakkında hala tıpta çalışmalar yapılıyor ve tam olarak nedeni ve tedavisi maalesef yok.Eğer sizde kolay kilo alıp, zor kilo vermekten yakınıyor, bel çevrenizdeki artış dikkatinizi çekiyor, kendinizi gitgide daha yorgun hissediyor sanız Metabolik Sendromlu insanlardan biri olabilirsiniz

Öncelikle şunu belirtmekte yarar var Metabolik Sendrom bir hastalık değil ama hastalık risklerini maksimize eden bir durum  tek ve kesin tedavisi yaşam tarzını değiştirmek.Yani ideal kiloda olmak, sağlıklı beslenmek ,hareketli olmak ve stresten uzak durmak.Unutmayın yapacağınız en ufak bir değişiklik bile uzun vadede kalıcı sonuçlar yaratır ve her uzun yol en ufak bir adımla başlar.Yani siz kendinize bakmaya karar verin sadece bu önemli.

Metabolik sendrom, elma tipi şişmanlık, yüksek tansiyon, şeker metabolizması bozukluğu (hiperinsülinemi) ve lipid mekanizması bozukluğu (hiperlipidemi) sorunlarından oluşuyor. Metabolik sendromun merkezinde insülin direnci yatıyor.

 İnsülin direnci ise vücudun insülin salgılaması fakat insülinin hücre içine girip glukozu taşıyamaması ve çoğunu yağ olarak depolamasıdır. İnsülin direncini arttıran temel faktörler hareketsiz yaşam biçimi ve yüksek kalori alımı sonucu oluşan aşırı kilo; özellikle karın bölgesinde yağlanma artışı; psikososyal stres ve kadınlarda menopoz sonrası hormonal değişiklikler sebep olmaktadır.

Nasıl anlaşılır?

Bir kişide bu beş parametreden üçünün olması halinde metabolik sendrom teşhisi koyuluyor. İki parametrede risk düzeyleri söz konusuysa, kişinin dikkatle izlenmesi gerekiyor

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Kalp ve damar hastalıkları, kalp krizi ve felç geçirme olasılığı, geometrik olarak artıyor ve ani ölümlerle karşılaşılabiliyor. Önlem alınmadığında, hipertansiyon, hiperinsülemi, tip 2 diyabet , kalp ve damar hastalıkları gibi tüm olumsuz sonuçlar, en geç 7 yıl içinde ortaya çıkıyor.

Türkiye de yapılan iki büyük araştırmaya (TEKAV ve METSER) göre, erişkin kişiler arasında metabolik sendrom görülme oranı erkeklerde % 28, kadınlarda ise % 40. Özellikle, elma tipi şişmanlığın yaygın olduğu Türk kadınları ciddi risk altındalar. Beslenme alışkanlıklarının bozulması ve hareketsizliğin artmasına paralel olarak, gençler arasında da risk artıyor.

Şişman insan sayısı ülkemizde yapılan araştırmalarda 10 yıl içinde iki kat artarak 11 milyon olduğu saptanmış. Şeker hastası sayısı, 1990 yılında 1 milyon iken, şimdi gizli şekerle birlikte 5 milyonu aştığı görülmüştür. Erişkin nüfusun 15 milyonu ise yüksek tansiyon hastası olarak nitelendirilmektedir. Her yüz bin erişkin erkek nüfusta koroner kalp hastalıklarından ölüm oranı, Kore ve Çinde 50 iken Türkiye'de 650, yani ülkemizde 13 misli fazla bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı ile Başkent Üniversitesi işbirliğiyle yurt çapında yapılan araştırma ise; bir yıl içinde hayatını kaybeden 430 bin kişiden 372 bininin, yaşam tarzını değiştirmediği için öldüğünü gösterdi. Türkiye'de sağlığa dikkat edilse toplam ölümlerin yüzde 86'sı önlenebilir.

Bugün gençler arasında görülen Metabolik Sendrom erken yaşta hipertansiyona ve kalp hastalıklarına neden olmaktadır. Türk toplumu olarak egzersize ayırdığımız zaman maalesef çok sınırlı bu sebeple sağlıklı beslenme alışkanlığı yanında sağlıklı ve hareketli bir yaşam sürdürmek ve ömür boyu diyet yapmak amacımız olmalı.

Nasıl Tedavi Edilir?

a.Kilo Kaybi:

%5-10 luk bir kilo kaybi ile metabolik sendromun tüm bileşenleri kontrol altına alınabilir.%7 lik kilo kaybı ve fiziksel aktivite ile 4 yıl içinde Tip 2 Diabet riski % 50 oranında azalır.

Diyet 20-30 gr lif içermeli, %55 karbonhidrat %15 protein %10 doymuş yağ % 20 doymamış yağ içermelidir. Sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmak ömür boyu tedavide önem taşır.

            Fiziksel olarak aktif olmak hücrelerin insülin hassasiyetini arttırır.İnsülin direncini aşarken mutlaka ama mutlaka atlanmaması gerekir.Günde 45 dakika egzersiz kardiyovasküler semptomlarda iyileşme yapar.

Adımsayarınız varsa olması gereken rakam 10000 civarındadır.Adımsayar kullanmaya başlayınca ne kadar hareket ettiğinizi tespit edecek hedefleri tutturmada başarılı olacaksınız.

c. İnsülin Direnci:

            İnsülin Direncini azaltmak için insülin hassasiyetini arttıran metformin benzeri ilaçlar kullanılır.Eğer hastada Tip 2 DM varsa tedaviye bu ilaçlar da doktor kontrolünde eklenerek hastanın kilo vermesi kolaylaşır, iştahı azalır.

d.Obezite:

            İlk 3-6 ayda % 5-10 kilo kaybı hedeflenir.İnsülin direnci kilo vermeyi zorlaştıracağından sağlıklı beslenme alışkanlığı ile egzersiz  gerekir.Eğer başarılı olunmazsa bazı ilaçlar verilerek desteklenebilir.

            Morbid obez dediğimiz ölümcül şişmanlarda ise cerrahi yöntemler uygulanabilir.